ინტერვიუ
"ზოგიერთის ადგილზე რომ ვიყო, "რვიანის" ფორმატს საერთოდ არ გავიხსენებდი"

საარჩევნო კოდექსზე მომუშავე ინტერფრაქციული ჯგუფის ჩაშლილი სხდომის შემდეგ, პარლამენტის თავმჯდომარე დავით უსუფაშვილი არასაპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენლებს შეხვდა და გარკვეულ საკითხებთან დაკავშირებით, შეთანხმების შანსებზეც ისაუბრა.  მიუხედავად ამისა, არასაპარლამენტო ოპოზიციისთვის საარჩევნო კოდექსში ერთ-ერთ სადავო საკითხად მერებისა და გამგებლების არჩევნებისთვის დაწესებული 40%-იანი და 33 %-იანი ბარიერი რჩება, პოლიტიკური პარტიები თვითმმართველი ქალაქების მერის საარჩევნო ბარიერის 50%-მდე აწევასაც ითხოვენ. დათანხმდება თუ არა მმართველი გუნდი ოპოზიციის მოთხოვნებს და როდის გეგმავს ლევან ვეფხვაძესთან ერთად ოპოზიციურ ფლანგზე ბრძოლას, "ვერსიას" საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენელი, რესპუბლიკელი დავით ბერძენიშვილი ესაუბრა.

 

- საარჩევნო კოდექსში შესატან ცვლილებებთან დაკავშირებით, არასაპარლამენტო ოპოზიციასთან უამრავ საკითხზე შევთანხმდით. მაგალითად, არავინ საუბრობს, რომ 5%-იანი საარჩევნო ბარიერი 4%-მდე დავწიეთ და, მუნიციპალიტეტებში მისი გადალახვის შემთხვევაში, პოლიტიკური პარტია მანდატების განაწილების პროცესში ჩაერთვება. კონიუნქტურული თვალსაზრისით, აღნიშნული ცვლილება `ქართული ოცნებისთვის~ ნაკლებად მნიშვნელოვანია, რადგან ბარიერის გადალახვის საკითხი ჩვენთან არ დგას - საპრეზიდენტო არჩევნებში ხმათა 60%-ზე მეტი მივიღეთ. იმ პოლიტიკური ძალებისთვის კი, ვისთვისაც ჯერ კიდევ გაურკვეველია, თვითმმართველობის არჩევნებში რა კონფიგურაციით ჩაერთვებიან, 4%-იან ბარიერს დიდი მნიშვნელობა აქვს, ამით ახალი პოლიტიკური სუბიექტების გაჩენის შესაძლებლობა მოვძებნეთ. 

- მაშინ რატომ ვერ მოიძებნა შესაძლებლობა, საეთერო დრო ყველა პოლიტიკურ ძალაზე თანაბრად გადანაწილებულიყო, საარჩევნო კომისიაში კი ხმის დათვლის პროცესში ერთი არასაპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენელიც ჩართულიყო?
- არსებული კანონმდებლობით, კვალიფიციურ სუბიექტებს, სხვებთან შედარებით, უპირატესობა აქვთ. ეს საპარლამენტო და თვითმმართველობის არჩევნების შედეგად დადგენილი წესებია და პირად გემოვნებას სულაც არ უკავშირდება. თუ თვითმმართველობის არჩევნებში პარტიები ცალკ-ცალკე ან კოალიციურ რეჟიმში 3%-ს გადალახავენ, კვალიფიციური სუბიექტის სტატუსს შეინარჩუნებენ, შესაბამისად, თანმხლები პრივილეგიებითაც ისარგებლებენ. სხვათა შორის, ოთხი წლის განმავლობაში, საბიუჯეტო დაფინანსების მისაღებად, ბარიერი 4%-დან 3%-მდე სწორედ ჩვენ დავწიეთ. ასე რომ, კონკრეტულად, საეთერო დროის გადანაწილება და საარჩევნო კომისიაში ერთი წარმომადგენლის არსებობა მხოლოდ მომავალი არჩევნების შედეგებზეა დამოკიდებული. ნაციონალური მოძრაობის მმართველობის პერიოდთან შედარებით, საარჩევნო გარემო თვისებრივად გაუმჯობესებულია და ამას ნაციონალებიც აღიარებენ.

- არასაპარლმენტო ოპოზიცია კი ხათუნა გოგორიშვილის მიერ დაწერილი საარჩევნო კოდექსის თავგამოდებულ დაცვაში გდებთ ბრალს.
- ამ ბრალდების კონკრეტულ არგუმენტებს არასაპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენლები ვერ დაასახელებენ, რადგან, წინამორბედისგან განსხვავებით, არჩევნებს არ ვაყალბებთ! საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ ეს, როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებსგარეთ, საერთაშორისო ორგანიზაციებმა დაგვიდასტურეს. თუ პროცესებს პრაგმატულად გავყვებით, დღეს კოალიციის წინაშე არ დგას საკითხი, არჩევნებს მოვიგებთ თუ წავაგებთ. როგორც საპრეზიდენტო არჩევნების დროს, ახლაც ძირითადი ბრძოლა მეორე ადგილისთვის გაიმართება.

- საკითხავი ის არის, არჩევნების შემდეგ გახდება თუ არა "ქართული ოცნების" ყველა კანდიდატი მერი ან გამგებელი?!   
- შესაძლოა, ყველა ოლქსა და უბანში "ქართულმა ოცნებამ" ვერ გაიმარჯვოს, ასე არც საპრეზიდენტო არჩევნებში მომხდარა, მაგრამ მასობრივად, კოალიცია საარჩევნო კამპანიის ფავორიტია. სხვათა შორის, არასაპარლამენტო პარტიების დიდმა ნაწილმა მოგვთხოვა, მერებისა და გამგებლების კანდიდატად წარდგენის უფლება მხოლოდ პოლიტიკურ სუბიექტებს უნდა ჰქონდეთო. არასამთავრობო ორგანიზაციები რეკომენდაციებს გვიგზავნიან, საინიციატივო ჯგუფებიდან წარდგენილ დამოუკიდებელ კანდიდატებს ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში ნუ შეზღუდავთო. მესმის, დამოუკიდებელი კანდიდატები პოლიტიკურ პარტიებს ხელს უშლიან, მაგრამ საერთაშორისო ორგანიზაციების მოთხოვნების იგნორირებაც არ გამოვა. მსგავს ვითარებაში ოპტიმალური გადაწყვეტილების მიღება საკმაოდ რთულია.

- 50%-იანი ბარიერის საკითხი რატომ გახდა რთული გადასაწყვეტი, როცა არც ისე დიდი ხნის წინ, ნაციონალური მოძრაობისგან "რვიანის" ფორმატში მას თავად ითხოვდით? 
- დიახ, ვითხოვდი, მაგრამ "რვიანის" ფორმატში 50%-იანი ბარიერი, მართლაც, პრიორიტეტული იყო, რადგან ოპოზიციას, ირაკლი ალასანიას სახით, ძლიერი ლიდერი ჰყავდა. შესაბამისად, 50%-იანი ბარიერის შემთხვევაში, ირაკლი ალასანიასა და გიგი უგულავას შორის მეორე ტურის ალბათობა დიდი იყო. დღესაც გავიმეორებ, რომ 50%-იანი ბარიერი საუკეთესო ვარიანტია, მაგრამ მერწმუნეთ, ამ ეტაპზე, ბარიერი 50%-იანი გვექნება თუ 40%-იანი, არასაპარლამენტო ოპოზიციისთვის ამას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს.

- მაშინ რამ განაპირობა 40%-მდე ბარიერის დაწევა, თუ აცხადებთ, რომ ხელისუფლებას საკუთარი კანდიდატის გამარჯვებაში ეჭვი არ ეპარება?
- აქ დათმობაზე არ არის, უბრალოდ, საარჩევნო კოდექსი ჩვენ თავზე არ მოვირგეთ. არასაპარლამენტო ოპოზიციისთვის ბევრად მნიშვნელოვანი კვალიფიციურ პარტიებად დარჩენის საკითხია ანუ გადალახავენ თუ არა 3%-იან ბარიერს. უამრავ ქვეყანაში საარჩევნო ბარიერი საერთოდ არ არსებობს, რადგან ის ქვეყნის დემოკრატიულობის განსასაზღვრად ერთადერთი კრიტერიუმი არ არის. `მრეწველებიც~ არ მალავენ, რომ ბარიერის არსებობის მომხრე საერთოდ არ არიან, თუმცა კომპრომისზე კოალიციის დანარჩენი სუბიექტების გამო წავიდნენ. სხვათა შორის, ზოგიერთის ადგილზე რომ ვიყო, "რვიანის" ფორმატს საერთოდ არ გავიხსენებდი. მაშინ, როცა შეთანხმებას ვერ მივაღწიეთ და ნაციონალების მიერ შემოთავაზებულ 30%-იან ბარიერს არ დავთანხმდით, ლევან ვეფხვაძემ და ჯონდი ბაღათურიამ მაშინდელ ხელისუფლებას სახე შეუნარჩუნეს და შემოთავაზებულ დოკუმენტს ხელი მოაწერეს. ახლა კი, არიქა, 50%-ზე ვიკლავთ თავსო, რომ ამბობენ, როგორც მინიმუმ, გაუგებარია.

- ისე, ლევან ვეფხვაძე 50%-იანი ბარიერისთვის ბრძოლას რამდენიმე თვეში მასთან ერთად გიწინასწარმეტყველებთ...
- ლევან ვეფხვაძეს ვუსურვებ, ჯერ ისეთივე მებრძოლი პარტია ჩამოაყალიბოს, როგორიც რესპუბლიკური პარტიაა. რა თქმა უნდა, რომელიღაც არჩევნებს აუცილებლად წავაგებთ, მაგრამ 36 წლის განმავლობაში პოლიტიკურ ასპარეზზე დარჩენა მოვახერხეთ, ქრისტიან-დემოკრატებმა კი ჯერ თვითმმართველობის არჩევნებში, შემდეგ საპარლამენტო არჩევნებში რაღაც შედეგი მაინც უნდა დადონ. ლევან ვეფხვაძემ ისიც გაითვალისწინოს, რომ მინიმუმ სამი წელი ხელისუფლებაში ვართ, თანაც მზარდი რეიტინგის პირობებში და დღეს კოალიციაში მეორე ადგილსაც ვიკავებთ.

- თუმცა არასაპარლამენტო ოპოზიცია თვითმმართველობის არჩევნების შემდეგ ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების დანიშვნას ელის, ირაკლი ღარიბაშვილი კოალიციის რჩევებით დაიღალა და პარლამენტში მხოლოდ მის ხალხს შეიყვანსო.
აბსოლუტურად ნორმალურ რეჟიმში ვთანამშრომლობთ. პრაგმატულად, არც კოალიციის წევრ პარტიებსა და არც მის ლიდერს აქვს სურვილი, ერთმანეთისგან განცალკევდნენ. ასოცირების ხელშეკრულება, ვიზების ლიბერალიზაცია _ ეს ის საკითხებია, რომლებიც ყველა სუბიექტმა ერთად უნდა გადავლახოთ. უფრო მარტივადაც ვიტყვი _ კოალიციიდან არავინ მიდის და ვერც ვერავის გააგდებენ!

- თქვენი განცხადება მუქარას უფრო ჰგავს...
- არა, უბრალოდ, მომავალში სტაბილური ურთიერთობის შენარჩუნება კოალიციაში შემავალი ყველა სუბიექტის ინტერესებშია. ხელისუფლებაში ვართ და ეს ყველაზე დიდი მოტივაციაა. უამრავი საქმე ერთად გამოგვივიდა, მძიმე კოჰაბიტაციური პერიოდიც, პრაქტიკულად, დანაკარგის გარეშე გავიარეთ. დასავლეთშიც არავინ საუბრობს, ვანო მერაბიშვილი პოლიტიკური პატიმარიაო. ყოფილი პრემიერ-მინისტრი მისმა მეგობარმა სააკაშვილმაც კი დაივიწყა. როცა მას მუხროვანის კადრებზე კომენტარი სთხოვეს, ხელები დაიბანა - ქართულ პოლიტიკაში ნუ ჩამრევთო.

- თუ ექსპრეზიდენტმა ყოფილი პრემიერი გაწირა, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ვანო მერაბიშვილი მის წინააღმდეგ გამოძიებასთან ითანამშრომლებს, რაზეც, შესაძლოა, რამდენიმე თვის წინ მიანიშნებდა?
- ამას დრო გვაჩვენებს, მაგრამ ფაქტია - ნაციონალურ მოძრაობას არსებულ საარჩევნო ნიშნულზე გაჩერება გაუჭირდება. მათ აქ სააკაშვილი რომ ჰყავდეთ, უფრო მძიმე მდგომარეობაში იქნებოდნენ. ნაციონალური მოძრაობა პოლიტიკური კეთრია, რომლის მიმართ საზოგადოებაში აგრესია დიდხანს არ განელდება. მათი რეალური რეიტინგი, `ენდიაის~ კვლევების მიხედვითაც კი, რომელსაც ისინი ენდობიან, 9%-ს არ აჭარბებს. მათ ვერც მუდმივი ხმაური და აჟიოტაჟი შველის, პირიქით, საზოგადოებაში მეტ უკმაყოფილებას იწვევენ. თუ თვითმმართველობის არჩევნებში ნაციონალებმა ერთციფრიანი მაჩვენებელი დააფიქსირეს, მათი გაკოტრების პროცესი შეუქცევად ხასიათს მიიღებს.

„ ვერსია“, რუსუდან შელია,
12 თებერვალი, 2014

სიახლეები
სოციალური ქსელი